بحث روايتى در تفسير عياشى از بعضى اصحاب ما ، از امام صادق ( ع ) روايت كرده كه گفت : به آن جناب عرضه داشتم : در آيه : * ( ( إِنَّ الَّذِينَ يَكْتُمُونَ ) ) * الخ ، منظور چه كسانند ؟ فرمود : منظور مائيم - كه خدا ياريمان كند - چون اگر يكى از ما به امامت رسيد نمىتواند و يا به عبارتى مجاز نيست مردم را از امام بعد از خود بى خبر بگذارد ، بايد بمردم امام بعد از خود را معرفى نمايد . « 1 » و از امام باقر ع در ذيل همين آيه روايت شده كه فرمود : منظور مائيم - و خدا ياريمان فرمايد - . « 2 » و از محمد بن مسلم روايت شده كه گفت : امام فرمود : منظور اهل كتابند . « 3 » همه اين روايات از باب تطبيق مصداق بر آيه شريفه است و گر نه آيه شريفه مطلق است . و در بعضى روايات از على ع آمده : كه آيه شريفه را به علماء تفسير كرده ، علمايى كه فاسد باشند « 4 » و در تفسير مجمع البيان از رسول خدا ( ص ) روايت آورده كه در تفسير آيه فرموده : ( هر كس از هر علمى سؤال شود و او علم آن را داشته باشد و كتمانش كند ، روز قيامت لگامى از آتش بر دهانش مىزنند ) و اين است معناى * ( ( أُولئِكَ يَلْعَنُهُمُ اللَّه وَيَلْعَنُهُمُ اللَّاعِنُونَ ) ) * . « 5 » مؤلف : اين دو خبر بيان گذشته ما را تاييد مىكنند . و در تفسير عياشى از امام صادق ع روايت كرده كه در ذيل جمله : * ( ( وَيَلْعَنُهُمُ اللَّاعِنُونَ ) ) * فرموده : بعضى گفته‌اند : لاعنان عبارتند از جنبندگان زمين ، ولى منظور مائيم . « 6 » مؤلف : اين روايت اشاره دارد به مضمونى كه آيه : ( وَيَقُولُ الأَشْهادُ هؤُلاءِ الَّذِينَ كَذَبُوا عَلى رَبِّهِمْ ، أَلا لَعْنَةُ اللَّه عَلَى الظَّالِمِينَ ، گواهان مىگويند : اينها بودند كه به پروردگار خود دروغ بستند ، اينك لعنت خدا بر ستمكاران باد ) ، « 7 » آن را افاده مىكند ، چون امامان ع گواهان روز قيامتاند كه تنها ايشان ماذون در سخن گفتن هستند و بجز صلوات نمىگويند ، و اينكه فرمود : ( بعضى گفته‌اند : مراد جنبندگان زمين هستند ) منظور حديثى است كه از بعضى مفسرين از قبيل

--> 1 - 2 - 3 - عياشى ج 1 ص 71 حديث 139 و 137 و 140 4 - تفسير برهان ج 1 ص 171 حديث 6 5 - تفسير مجمع البيان ج 1 ص 241 6 - تفسير عياشى ج 1 ص 72 حديث 141 7 - سوره هود آيه 18